Антонимсем

Теори материалӗсем

Антонимсем

Хирĕçле пĕлтерĕшлĕ сăмахсене антонимсем теççĕ. Тӗслӗхсем: хура – шурӑ, вӑрӑм – кӗске, йывӑр – ҫӑмӑл, хуллен – хӑвӑрт. Кунта илсе кӑтартнӑ антоним мӑшӑрӗсен кашнин пӗлтерӗшӗ хире-хирӗҫлӗх пуррипе палӑрать. Антонимсем – яланах мӑшӑрлӑ сӑмахсем: пӗр сӑмахӑн пӗлтерӗшӗ теприн пӗлтерӗшне хирӗҫлет.

Антоним пулма тĕрлĕ сăмах пултарать, анчах та кашни сӑмахӑнах (тӗслӗхрен, качака, кĕнеке, саккӑр, эпӗ) антоним пулма пултараймасть. Чӑваш чӗлхинчи антонимсенчен ытларахӑшӗ – паллӑ ячӗсем: хаяр – йӑваш, тарӑн – ӑшӑх, ансӑр – анлӑ.

Япала ячӗсем те антонимлӑ пулаҫҫӗ: телей – инкек, савӑнӑҫ – хуйхӑ, ӗҫ – кану. Антоним глаголсем те сахалах мар: кай – кил, пар – ил, савӑн – кулян, ут – чуп, сут – ил т.ыт.те. Наречи пулакан антонимсем ытларах вӑхӑта, вырӑна, ӗҫ паллине пӗлтереҫҫӗ: пӗлтĕр – кӑҫал, ĕнер – паян т.ыт.те.

Антонимсем пӗр пӗлтерӗшлӗ сӑмахсем те, нумай пӗлтерӗшлисем те пур. Нумай пӗлтерӗшлӗ сӑмахсен антонимсем темиҫе те пулма пултараҫҫӗ, мĕншĕн тесен сӑмахсем антонимлӑ пуласси вĕсен пӗлтерӗшӗсенчен килет. Тĕслӗхрен:  сивĕ кун – шӑрӑх кун, сивĕ утюг –  вĕри утюг, сивĕ пальто – ӑшӑ пальто, сивĕ ҫын – кӑмӑллӑ ҫын.

Антоним пуплеве сӑнарлӑ та илемлӗ тума май парать. Çакă уйрăмах ваттисен сӑмахӗсемпе каларӑшсемшĕн кăтартуллă: Вĕренӳре йывӑр – ҫапӑҫура ҫӑмӑл. Тӑшман йănăлmamca хур тӑвать, тусу тавлашса ыр тӑвать. (Ват. сӑм.)

Антонимсемпе илемлĕ литературăра та анлă усă кураççĕ.

 

Сӑн пуххисем

Антонимсем

Антонимсем
Ҫӗнӗ материал
2024.03.10 18:23
Ҫӗнӗ каҫӑпа паллашӑр: "Шурçамка" çинчен
2024.03.10 18:16
Ҫӗнӗ страница: Юхма Мишши
2024.03.10 18:00
Ҫӗнӗ хыпар вырнаҫтартӑмӑр: "Шкулта" журналăн çĕнĕ номерĕ
2024.02.18 18:22
2024.02.18 18:19
Ҫӗнӗ хыпар вырнаҫтартӑмӑр:
2024.01.24 22:08
Пирӗн порталта ҫӗнӗ файл: Сăмах майлашăвĕ, тест (docx)
2024.01.14 12:15
Ҫӗнӗ каҫӑпа паллашӑр: Урокăн план-конспекчĕ
2024.01.14 12:02
Видео хушӑнчӗ: Судра
2024.01.14 10:57
Ҫӗнӗ каҫӑпа паллашӑр: Спиридон Михайлов-Янтуш çинчен
2024.01.09 21:47
2024.01.09 21:04
Ҫӗнӗ каҫӑпа паллашӑр: Михаил Акимов çинчен
2024.01.08 19:48
2024.01.08 19:42