Ударени (пусăм)

Теори материалӗсем

Ударени

Сăмахри сыпăксенчен пĕрне вăйлăрах каланине ударени (пусăм) теççĕ. Чăваш чĕлхинче ударени ÿкесси кĕске, (е вăйсăр) уçă сасăсенчен килет. Кĕске  е вăйсăр уçă сасăсен шутне [ă], [ĕ] уçă сасăсем кĕреççĕ. Чăваш сăмахĕсенче ударение тĕрĕс лартас тесен çак правилăсене асра тытмалла:

1. Сăмахра [ă], [ĕ] сасăсем пулмасан ударени яланах юлашки сыпăк çине ÿкет. Тĕслĕхрен: Кукама'й, асанне', пахча', пушма'к, шкулта'н.

2. Сăмахри уçă сасăсем пурте [ă], [ĕ], кĕске (е вăйсăр) уçă сасăсем  пулсан ударени яланах пĕрремĕш сыпăк çине ÿкет: вă'йлă, кĕ'мĕл, кă'мăллă, шĕ'шкĕлĕх, хă'мăл.

Ытти чухне [ă], [ĕ] уçă сасăсем çине ударени нихçан та ÿкмест.

3. Сăмах сыпăкĕсенче [ă], [ĕ] сасăсемпе пĕрле ытти вăйлă уçă сасăсем те пулсан ударени юлашки вăйлă уçă сасă çине ÿкет.

Тĕслĕхрен: чĕлхе'мĕр, çăпата', кăмакаçăра'н, кăвака'рчăн, çĕнте'рÿ, вĕренеке'н.

4. Кĕске (е вăйсăр) [ă], [ĕ]  уçă сасăсем юлашки сыпăкра е юлашки сыпăксенче тăраççĕ пулсан ударени яланах вĕсен умĕнчи юлашки вăйлă уçă сасă çине ÿкет.

Тĕслĕхрен: Са'вăнăç, çу'мăр, çанта'лăк, каппа'йчăк, ху'рăнлăх.

 

Сӑн пуххисем

Ударени

Ударени
Ҫӗнӗ материал
2024.03.10 18:23
Ҫӗнӗ каҫӑпа паллашӑр: "Шурçамка" çинчен
2024.03.10 18:16
Ҫӗнӗ страница: Юхма Мишши
2024.03.10 18:00
Ҫӗнӗ хыпар вырнаҫтартӑмӑр: "Шкулта" журналăн çĕнĕ номерĕ
2024.02.18 18:22
2024.02.18 18:19
Ҫӗнӗ хыпар вырнаҫтартӑмӑр:
2024.01.24 22:08
Пирӗн порталта ҫӗнӗ файл: Сăмах майлашăвĕ, тест (docx)
2024.01.14 12:15
Ҫӗнӗ каҫӑпа паллашӑр: Урокăн план-конспекчĕ
2024.01.14 12:02
Видео хушӑнчӗ: Судра
2024.01.14 10:57
Ҫӗнӗ каҫӑпа паллашӑр: Спиридон Михайлов-Янтуш çинчен
2024.01.09 21:47
2024.01.09 21:04
Ҫӗнӗ каҫӑпа паллашӑр: Михаил Акимов çинчен
2024.01.08 19:48
2024.01.08 19:42