10§. Хăвăр пĕлĕвĕре тĕрĕслĕр

Теори материалӗсем

Хĕвĕр пĕлĕвĕре тĕрĕслĕр

Чăваш глаголĕн системинче сăпатлă тата сăпатсăр формăсем пур. Сăпатлисен шутне наклонени, вăхăт, сăпат тата хисеп формисем кĕреççĕ. Ку формăри глагол предложенире сказуемăй пулать.

Сăпатсăррисен шутне инфинитив, причасти, деепричасти формисем кĕреççĕ. Ку формăсем наклонени, вăхăт, сăпат тата хисеп тăрăх улшăнмаççĕ, предложенире глагола е ун ушкăнне пăхăнаççĕ.

Глаголсен сăпатлă тата сăпатсăр формисем пĕр-пĕринчен уйрăлса тăраççĕ пулсан та, чылай енчен пĕр пек:

1)  хăйсемпе çыхăннă япала ячĕсене пĕр падежрах тытса пыраççĕ (хулара ĕçлет – хулара ĕçлекен, хулара ĕçлеме, хулара ĕçлесен);

2) иккĕшĕ те ĕç тунипе туманнине пĕлтереççĕ (çыратăп, çырмастăп – çырса, çырмасăр – çырнă, çырман);

3) иккĕшĕ те ĕç темиçе хут пулнине кăтартма пултараççĕ (вулатăп, вулакалатăп – вуласан, вулакаласан);

4) иккĕшĕ те ĕç тума пултарассипе пултармассине кăтартаççĕ (ĕçлерĕм, ĕçлейрĕм – ĕçлемесĕр, ĕçлеймесĕр, ĕçлеймерĕм).

 

Сăпатсăр формăри глаголсем предложенире кирек епле глагол форми туртăмĕнче тăраççĕ (калаçса лар, вуласа пĕтер), япала ячĕсене ăнлантараççĕ (вуланă кĕнеке, пуранас ĕмĕт).

Хушма каҫӑсем

Ҫӗнӗ материал
2021.11.07 10:38
Видео хушӑнчӗ: Василий Кервен, "Поэзи чĕлхи"
2021.11.07 10:37
2021.11.07 10:37
Видео хушӑнчӗ: Анатолий Хмыт: Афганистан çинчен
2021.11.07 10:34
Видео хушӑнчӗ: "Вилĕме утални" хайлав пирки
2021.11.04 14:24
2021.03.14 20:05
Видео хушӑнчӗ: Юра асламăшĕ
2021.02.27 16:02
2021.02.27 16:01
Ҫӗнӗ страница: Ĕмĕт нклоненийĕ
2021.01.23 22:33
2021.01.23 20:58
Ҫӗнӗ страница: Сăпайлăх сăмахĕсем